Natura
w Czarnogórze

Poznaj najpiękniejsze Parki Narodowe i atrakcje naturalne Czarnogóry!

Natura w Czarnogórze

Czarnogóra słynie ze skarbów natury, które w idealny sposób łączą się z dziełem człowieka. Malownicza Boka Kotorska, przepiękne Parki Narodowe z niezmierzonym bogactwem przyrody, wspaniałe plaże nad ciepłym morzem – to wszystko czeka na odkrycie. Niewiele osób wie, że w Czarnogórze mamy nawet ośrodki narciarskie i to z najpiękniejszymi widokami! Zobacz co natura stworzyła w Czarnogórze!

Jezioro Szkoderskie – Park Narodowy Skadarsko Jezero

Niedaleko od Podgoricy w kierunku wybrzeża znajduje się największe jezioro na Półwyspie Bałkańskim. Jezioro Szkoderskie leży między Czarnogórą i Albanią. Długość zbiornika wodnego wynosi 50 km, a jego szerokość 14 km, z czego 1/3 należy do Albanii, a 2/3 do Czarnogóry. Średnia głębokość jeziora to zaledwie 5-8 m, choć są też “dziury” w dnie, głębokie aż do 90 m. Przy średnim stanie wody lustro wody znajduje się 6 m n.p.m. Powierzchnia akwenu wynosi około 390 km2, a podczas wysokiego stanu wód zwiększa się ona do ponad 530 km2.

Na miejscu, na którym dziś leży Jezioro Szkoderskie kiedyś istniała dolina. Ląd obniżał się stopniowo, a powstałe zagłębienia wypełniły rzeki Morača, Cromnica, Crnojevića, Proni Milešit, Proni Sit i Rijola, które wpadają do jeziora. I tak natura w Czarnogórze stworzyła najpiękniejsze z jezior w regionie!
Z kolei wody wypływające z akwenu tworzą rzekę Bojanę. Jezioro stanowi naturalny rezerwat przyrodniczy, który uznano jednym z pięciu Parków Narodowych Czarnogóry ze względu na jego wyjątkowe walory przyrodnicze. W samym jeziorze żyje 48 gatunków ryb, a nad wodą mieszka i żeruje mnóstwo ptaków – wśród nich znajdziecie m.in. czaple, dzikie kaczki, gęsi, nury, perkozy, orły i pelikany – w sumie aż 264 różnych gatunków. Jednak Jezioro Szkoderskie to nie tylko atrakcja przyrodnicza! Na tafli jeziora naliczycie około 50 wysp i z pewnością dostrzeżecie, że na niektórych z nich zachowały się kilkusetletnie budowle. To pozostałości historycznych twierdz i klasztorów, które nadają temu obszarowi wyjątkowy charakter.

Klasztory i twierdze – historyczne miejsca na Jeziorze Szkoderskim

Podczas rejsu po Jeziorze Szkoderskim oraz w czasie wycieczki po otaczającym je Parku, koniecznie szukajcie wzrokiem historycznych budowli. Oto najważniejsze z nich

Beška

Na największej wyspie Jeziora Szkoderskiego, zwanej Beška, mniej więcej na wysokości wsi Murići, znajduje się klasztor z dwiema cerkwiami. Większa i starsza z nich to świątynia św. Jerzego lub po serbsku Crkva sv. Đordja, którą założył władca Zety Đordje II Stratimirović-Balšić. Mniejsza cerkiew jest poświęcona Bogurodzicy (crkva sv. Bogorodice), zbudowana w 1440 r. na polecenie żony Jerzego – Jeleny, która została tutaj pochowana po swojej śmierci. W przeszłości klasztor był jednym z głównych ośrodków prawosławnego piśmiennictwa.

Starčevo

Blisko południowego brzegu jeziora, na wyspie Starčevo znajduje się jeden z ważniejszych klasztorów z czasów państwa Zety. W 1377 r. podczas panowania Đordja Balšicia został założony klasztor z jednonawową cerkwią Zaśnięcia Bogurodzicy (crkva Uspenja Bogorodice). Stanowił on ważny ośrodek lokalnego piśmiennictwa – spoczywa tu prekursor drukarstwa, Božidar Vuković. W niedawno odrestaurowanym kompleksie pomieszczeń mieszkalnych ponownie słychać głosy mnichów.

Moračnik

Na małej wyspie Moracnik, położonej dalej na południe, znajdują się dobrze zachowane pozostałości klasztoru otoczonego kamiennym fortyfikacjami. Klasztor został założony prawdopodobnie na początku XV wieku. Z dawnych zabudowań najlepiej zachowała się mała cerkiew przykryta owalną kopułą oraz wieża obronna.

Žabljak Crnojevića

Na wzniesieniu, pośród bagien na prawym brzegu rzeki Moračy, znajdują się dobrze zachowane pozostałości twierdzy Žabljak z XV wieku należącej do rodu Crnojeviciów. W czasach świetności stanowiła ona stolicę Zetę – z pałacem, budynkami wojskowymi , cerkwią i zabudowaniami gospodarczymi. Całość otaczały mocne fortyfikacje o długości 44 m, szerokości 25 m, wysokości do 4 m i grubości do 2 m. Twierdza została zdobyta podczas tureckiej okupacji w 1478 r. i mimo licznych prób odbicia jej przez wojska Czarnogóry, pod władzą Otomanów została do 1878 r. Dzisiaj drogę do twierdzy można pokonać tylko kiedy stan wody jest niski lub korzystając z lokalnych łodzi.

Vranjina

Przy samej drodze 2 km od Jeziora Szkoderskiego w kierunku Podgoricy po prawej stronie na wysepce połączonej mostem z lądem, leży niepozorna rybacka wioska Vranjina z interesującą historią. W XV wieku tutejszy XIII-wieczny monastyr św. Mikołaja stanowił siedzibę metropolity państwa Zeta. W 1843 monastyr został zniszczony przez Turków, a w 1886 r. odrestaurował go król Mikołaj. Córki króla Mikołaja w tutejszym pałacu lubiły spędzać swoje wakacje. Dzisiaj w klasztornej cerkwi można podziwiać piękne malowidła ścienne.

Park Narodowy Durmitor

Durmitor to jednocześnie nazwa największego masywu górskiego, jak i Parku Narodowego w Czarnogórze. Podejrzewa się, że nazwa pochodzi od celtyckiego wyrażenia „dru mi tore”, co znaczy „góra pełna wody”. Park Narodowy znajduje się w centralnej części kraju, a jego najwyższym szczytem jest Bobotov kuk (2.523 m n.p.m.). Powierzchnia Durmitoru wynosi 39 000 ha, a na listę parków narodowych został wpisany w 1952 roku. Na obszarze Durmitoru znajduje się również największy w Europie kanion rzeki Tara.

Średnia wysokość wzniesień w Parku Narodowym wynosi 1500 metrów, znajduje się tutaj 48 szczytów, które przekraczają wysokość 2000 metrów. Wiele z nich przedzielonych jest głębokimi ścianami kanionu. Na terenie Durmitoru znajduje się 18 jezior polodowcowych, nazywanych „górskimi oczkami”. Największym i najbardziej atrakcyjnym jest Czarne Jezioro. Przepiękne krajobrazy oraz naturalne warunki dały możliwość stworzenia największego w Czarnogórze centrum sportów zimowych w miejscowości Żabljak.

Durmitor może się również pochwalić przebogatą florą oraz fauną. Doliczono się tutaj ponad 1400 gatunków roślin, które przedstawiają wyjątkową koncentrację endemicznych rodzajów. W związku z tym park ten jest ulubionym miejscem biologów oraz miłośników przyrody.

Oprócz obiektów przyrodniczych Park Narodowy Durmitor posiada dużą liczbę historycznych obiektów, takich jak stare mosty (najsłynniejszy most na Tarze), klasztory oraz pozostałości średniowiecznych twierdz. Piękno przyrody oraz zabytki stworzone przez człowieka zostały docenione przez światową organizację dziedzictwa kulturowego i w 1980 roku Durmitor został wpisany na listę UNESCO. Trzy lata wcześniej park został również objęty światowym programem ochrony rezerwatów biosfery.

Park Narodowy Lovćen

Park Narodowy Lovćen znajduje się w północno-zachodniej części Czarnogóry. Obejmuje on najwyższą część górskiego masywu o tej samej nazwie. Jego powierzchnia wynosi 6.220 hektarów, natomiast parkiem narodowym został ogłoszony w 1952 roku.

Na tak relatywnie małej powierzchni można odnaleźć wiele gatunków flory i fauny. Roślinność rozwija się tutaj w niespotykany sposób, zawdzięcza to klimatowi, a dokładniej mówiąc mieszaniu się 2 stref pogodowych; górskiej oraz powietrza napływającego znad morza. Park Narodowy Lovćen ma wyżynny krajobraz; najwyższymi szczytami są Štirovnik (1749 m n.p.m.) oraz Jezerski vrh (1660 m n.p.m.), w okolicach którego znajduje się przepiękne jezioro. Ten drugi nazywany jest często Olimpem, ponieważ dla Czarnogórców pełni rolę świętej góry, na szczycie której znajduje się mauzoleum najsłynniejszego władyki Petra II Petrovića Njegosza.

Oprócz przyrody, specyficzne są również okoliczne wioski – tylko na terenie Lovćena można podziwiać malutkie chatki, które zostały całkowicie skonstruowane z kamienia, materiału budulcowego ogólnie tam dostępnego. Mieszkańcy tych terenów produkują najsłynniejszą czarnogórską szynkę – Njeguški pršut oraz krowie sery.

Zobacz też

Zabytki w Czarnogórze

Tradycje w Czarnogórze

Natura w Macedonii